Chirurgiczna korekcja wad wzroku przy pomocy lasera excimerowego
OKO jest skomplikowanym układem optycznym, którego zadaniem jest skupienie promieni światła i tworzenie ostrego obrazu obserwowanych przedmiotów na siatkówce. Jeżeli moc optyczna oka jest za duża lub za mała powstają wady wzroku. Wyrównanie wady wzroku polega na dopasowaniu warunków optycznych oka tak, aby powstający na siatkówce obraz był wyraźny.
OKULARY
Korekcja wad wzroku przez wiele lat polegała na zastosowaniu okularów z soczewkami osłabiającymi układ optyczny oka -"minusy" u krótkowidzów lub wzmacniającymi -"plusy" u osób z nadwzrocznością. Ten najprostszy sposób wyrównywania wad wzroku nie dla wszystkich pacjentów jest wystarczającym rozwiązaniem. Okulary w przypadkach dużych wad są grube, ciężkie i często niewygodne w użyciu. Nawet najlepiej dobrane i wykonane okulary mogą dawać zniekształcenie obrazu i ograniczenie pola widzenia.
U pacjentów z różną wadą w obu oczach (różnowzroczność) lub mających skomplikowane wady nie zawsze możliwe jest optymalne dobranie okularów, tak aby widzenie było ostre. Okulary mogą ograniczać czynności zawodowe lub życiowe, np. uprawianie sportu. Dla wielu pacjentów względy kosmetyczne stanowią podstawową motywację do poszukiwania metod korekcji dających szansę na życie bez okularów.
SOCZEWKI KONTAKTOWE
Są szeroko rozpowszechnioną optyczną metodą wyrównywania wad wzroku. Z powodzeniem zastępują okulary, a w wielu przypadkach w sposób najlepszy poprawiają jakość widzenia. Krótkowidz w soczewkach kontaktowych uzyskuje zwykle lepszą ostrość wzroku, a również - co bywa niespodzianką - ogląda świat w materialnych nie zmniejszonych wymiarach.
Istnieje również wiele medycznych przeciwskazań do zastosowania soczewek kontaktowych. Należą do nich: choroby skóry, alergia, schorzenia ogólne, np. cukrzyca, przewlekłe schorzenia oczu oraz stosowanie leków. U osób długo noszących soczewki kontaktowe mogą wystąpić objawy nietolerancji: uczucie ciała obcego, zmiany w spojówce, uczulenie, przekrwienie, które zmuszają do rezygnacji z tej metody. Stosowanie soczewek kontaktowych dla wielu pacjentów jest uciążliwe, wymaga dyscypliny w przestrzeganiu: higieny, zaleceń lekarza dotyczących trybu noszenia, procedur pielęgnacyjnych związanych z przechowywaniem i dezynfekcją.
CHIRURGICZNE METODY KOREKCJI WAD WZROKU
Metody chirurgiczne są szansą na poprawę jakości widzenia u pacjentów, u których zawodzą optyczne metody korekcji wad wzroku, u osób które nie akceptują okularów oraz u tych, którzy nie mogą nosić soczewek kontaktowych.
Operacje wykonuje się z powodów:
- medycznych - gdy ani okulary ani soczewki nie poprawiają dostatecznie widzenia
- zawodowych - gdy okulary stanowią ograniczenie w realizacji planów zawodowych lub gdy wymagana jest pełna ostrość wzroku bez korekcji optycznej, np. piloci
- kosmetycznych - te zdecydowanie dominują na świecie i dotyczą osób, które nie chcą posługiwać się w życiu codziennym okularami ani soczewkami kontaktowymi.
Istotą chirurgicznych metod korekcji wad wzroku jest bezpośrednia ingerencja w tkanki oka, wymodelowanie ich tak, aby uzyskać prawidłowe warunki optyczne i stworzyć możliwości wyraźnego widzenia bez potrzeby stosowania "protez" jakimi są okulary czy soczewki kontaktowe.
Próby modelowania powierzchni oka (konkretnie rogówki, która pełni najważniejszą rolę w układzie optycznym oka załamującym światło) trwają od 1939 roku. Pionierem był Japończyk Sato, który dokonywał nacięć promienistych obwodu rogówki uzyskując jej spłaszczenie w centrum.
KERATOMIA RADIALNA -nacięcie promieniste rogówki
Prawdziwy rozwój metod chirurgicznych korekcji wad wzroku - szczególnie krótkowzroczności wiąże się z osobą moskiewskiego okulisty prof. S. Fiodorowa. Opierając się na doświadczeniach poprzedników udoskonalił technikę operacyjną nacięć promienistych rogówki, opracował szczegóły postępowania tak, że metoda nazwana keratomią radialną stała się bezpieczna, skuteczna i szeroko stosowana na świecie w leczeniu krótkowzroczności. Uzyskane w wyniku operacji spłaszczenie rogówki w centrum zmniejsza zdolności rogówki do załamania światła i korzystnie dla krótkowzroczności osłabia moc optyczną oka (analogicznie wpływ taki mają ujemne soczewki w okularach) .
Metoda ta ma wiele ograniczeń: można stosować ją u osób z krótkowzrocznością od -2 D max. do -11 D. Technika staje się bardzo skomplikowana w przypadku wad mieszanych z astygmatyzmem, a jej efekty często niezadowalające. Im wyższą wadę wzroku ma pacjent tym mniej przewidywalne są efekty i tym większa jest ilość powikłań śródoperacyjnych pooperacyjnych (uszkodzenie rogówki, trwałe blizny). Jest to zatem dość agresywna metoda chirurgiczna, której efekty zależą od techniki i precyzji prowadzenia noża przez chirurga oraz od wyboru planu operacji przez lekarza (długości, ilości i głębokości nacięć).
TERAPIA LASEROWA
Jest najbardziej precyzyjną i najbezpieczniejszą metodą chirurgiczną korekcji wad wzroku. Laser bezpośrednio modeluje rogówkę spłaszczając ją w centrum w przypadkach krótkowzroczności lub uwypuklając w nadwzroczności bez wykonywania nacięć - jak to się dzieje w keratomii radialnej. Nie istnieje zatem niebezpieczeństwo uszkodzenia rogówki nieprecyzyjnym cięciem podczas zabiegów. Uzyskany efekt zależy od parametrów pracy lasera, którego działanie kontroluje system komputerowy. On też zapewnia precyzję wykonywanego zabiegu.
Pierwsze zabiegi modelowania rogówki laserem excimerowym przeprowadziła w Stanach Zjednoczonych dr M. McDonald w 1989 roku. Od tego czasu wykonano na świecie kilkanaście milionów zabiegów. Laser excimerowy pozwala na korekcję krótkowzroczności, nadwzroczności, astygmatyzmu
oraz skomplikowanych wad mieszanych. Excimer znalazł również zastosowanie w leczeniu zapalnych schorzeń rogówki, zmian zwyrodnieniowych nie poddających się leczeniu zachowawczemu (krople, maści). Wiązka lasera precyzyjnie oczyszcza chore powierzchnie.
ZALETY:
- precyzja - pracą lasera steruje program komputerowy wybrany indywidualnie dla pacjenta (1 impuls = 1 mikrometr zmiany kształtu)
- jałowość - sterylne warunki w polu zabiegu działania lasera
- bezpieczeństwo - działanie w ściśle określonym obszarze, tkanki sąsiednie nie zostają uszkodzone,
- kontrola mikroskopowa prowadzona przez lekarza
- krótki czas zabiegu - od kilku do kilkunastu minut
- zabieg w trybie ambulatoryjnym - znieczulenie oka kroplami podawanymi przed operacją,
- po zabiegu pacjent idzie do domu.
PRZEBIEG ZABIEGU PRK NA PRZYKŁADZIE KRÓTKOWZROCZNOŚCI
W
tej metodzie po
znieczuleniu kroplami oko
zostaje unieruchomione przy użyciu okrężnej przyssawki, następnie
warstwa nabłonka rogówki zostaje mechanicznie zdjęta z obszaru poddawanego
zabiegowi. Stopniowo dzięki nakładce
pracującej jak przesłona w aparacie fotograficznym wiązka
lasera modeluje rogówkę - zostają usunięte ultracienkie warstwy tkanki, aby
powierzchnię rogówki doprowadzić do nowego pożądanego kształtu. W wyniku
zabiegu powierzchnia rogówki zostaje
spłaszczona w centrum. Po zabiegu następuje proces odbudowy nabłonka
rogówki.
PRZEBIEG ZABIEGU LASEK
Podobnie jak w PRK nabłonek jest oddzielany od podłoża lecz nie jest usuwany, a tylko odsuwany. Służy on potem jako opatrunek na miejsce po wykonanej ablacji laserowej. Zabieg ten jest obarczony mniejszym ryzykiem powikłań niż PRK.
PRZEBIEG ZABIEGU LASIK
Pierwszy etap zabiegu polega na wytworzeniu klapki rogówki, następnie laser bardzo precyzyjnie modeluje głębokie warstwy rogówki. Ostatni krok to zamknięcie operowanego obszaru poprzednio wykonaną osłoną (klapką).
Bardzo precyzyjne wykonanie klapki
Po uniesieniu klapki laser modeluje rogówkę
Kilka dni później, miejsce zabiegu jest niewidoczne
OPERACJA I CO DALEJ?
Po zabiegu PRK pacjent ma założony sterylny opatrunek, a po zabiegu LASEK - opatrunkową soczewkę kontaktową, która pozostaje na oku do czasu badania kontrolnego, zwykle kilka dni.
Po zabiegu LASIK opatrunek pozostaje na oku tylko przez 24 godziny lub jest zakładany tylko na noc, dlatego możliwa jest korekcja obu oczu jednocześnie.
PIERWSZY OKRES PO ZABIEGU
Po zabiegu PRK i LASEK odbudowa nabłonka rogówki, czyli wygojenie powierzchni poddawanej zabiegowi następuje w ciągu 2-5 dni, najczęściej po 3 dniach.
Po zabiegu LASIK gojenie (tzn. przyrośnięcie klapki) następuje w okresie około jednego miesiąca.
DRUGI OKRES PO ZABIEGU
Stabilizacja powierzchni rogówki następuje po kilku tygodniach do 6 miesięcy. W tym czasie konieczna jest ścisła współpraca pacjenta z lekarzem, przestrzeganie terminu badań kontrolnych
i stosowanie leków (kropli do oczu) według zaleceń lekarza. W ciągu kilku tygodni po zabiegu należy unikać: wysiłków fizycznych, uprawiania sportów, ekspozycji na słońce, solarium, przebywania w pomieszczeniach zapylonych.
TYPOWE OBJAWY PO TERAPII LASEROWEJ
W okresie pierwszym
Mogą wystąpić niegroźne bóle, łzawienie, uczucie ciała obcego pod powieką, zadrażnienie spojówek, obrzęk powiek. Ustępują one zazwyczaj po 3-5 dniach. W tym czasie przestrzegać należy ściśle zaleceń lekarza.
W okresie drugim
W czasie 2-3 tygodni po zabiegu może wystąpić nadwrażliwość na światło, dlatego unikać należy nocnej jazdy samochodem i ekspozycji na słońce. Wahania ostrości wzroku do 3 miesięcy są możliwe i zależą od indywidualnego przebiegu gojenia. Po dwóch miesiącach po zabiegu PRK u około 5% pacjentów może wystąpić przejściowe obniżenie ostrości wzroku z przymgleniem rogówki, które w ponad 90% przypadków ustępuje po zastosowaniu kropli bez pozostawienia śladów.
Ostateczny wynik operacji można ocenić po 3-6 miesiącach. Do czasu przeprowadzenia operacji drugiego oka możliwe są zakłócenia w zdolności widzenia obuocznego (objaw zależny od wysokości wady).
WYNIKI (na podstawie obserwacji ponad 500 tys. pacjentów)
- 30 % pacjentów - dobry efekt (wada resztkowa około 1D)
- 60 % pacjentów - bardzo dobry efekt (wada resztkowa około 0,25 D)
- 10 % pacjentów - znaczne zmniejszenie wady (wada powyżej 1,0 D)
To oznacza, że z grupy 10 pacjentów :
- 6 pacjentom - okulary nie są potrzebne
- 3 pacjentom - okulary są potrzebne do określonych czynności (jazda samochodem, oglądanie telewizji)
- 1 pacjentowi - potrzebne są znacznie słabsze okulary.
UWAGA ! Pacjentom po 45 roku życia zgodnie z fizjologią widzenia potrzebne są okulary do czytania o wartościach zależnych od wieku.
KTO MOŻE PODDAĆ SIĘ TERAPII LASEROWEJ?
Do zabiegu kwalifikowani są pacjenci po wykonaniu szczegółowych badań okulistycznych, które warunkują bezpieczeństwo zabiegu, pozwalają określić szansę na uzyskanie trwałego efektu po operacji. Badanie kwalifikacyjne obejmuje również rozmowę z lekarzem na temat przebytych chorób, stosowanych leków, warunków pracy, planów i oczekiwań pacjenta związanych z zabiegiem. Najlepsze wyniki osiąga się w terapii krótkowzroczności lub nadwzroczności z towarzyszącym astygmatyzmem.
Możliwa jest terapia wad w szerokim zakresie:
- 10 D i więcej - celem jest poprawa wady wzroku, możliwe jest noszenie okularów o znacznie mniejszej wartości dioptrii.
- 6 D do -2 D - celem jest uzyskanie całkowitej redukcji wady. NAJWIĘKSZA SZANSA NA ŻYCIE BEZ OKULARÓW
- poniżej -2 D - zabieg tylko w wyjątkowych wypadach:
- okulary lub soczewki kontaktowe nie mogą być noszone
- przyczyny zawodowe przemawiają przeciwko noszeniu okularów
- bardzo silna motywacja pacjenta
PRZECIWSKAZANIA
Niektórzy pacjenci nie powinni decydować się na zabieg. Należą do nich:
- osoby z rozrusznikiem serca - promieniowanie elektromagnetyczne może zakłócić pracę urządzenia
- osoby poniżej 20 roku życia
- osoby z postępującą wadą wzroku w ciągu roku
- pacjenci z zaćmą
- pacjenci ze zmianami siatkówki w przebiegu cukrzycy
- kobiety w ciąży lub planujące ciążę
- pacjenci chorujący na jaskrę
- osoby z aktywnym zapalnym schorzeniem oczu
W przypadku wątpliwości konkretnej, rzeczowej odpowiedzi może udzielić tylko lekarz okulista, z którym należy przedyskutować każdą sytuację. Decyzję o możliwości wykonania zabiegu podejmuje lekarz po pełnym specjalistycznym badaniu lekarskim.
źródło: Centrum Mikrochirurgii Oka OKO LASER
Chirurgia refrakcyjna
[Polecamy »]
[Visioncare.pl - Strona internetowa bez barier]
Nasz serwis Visioncare.pl otrzymał nagrodę główną w prestiżowym konkursie - Strona internetowa bez barier - organizacji Widzialni.eu oraz mediów Agory. Komisja składająca się ze specjalistów ds. standardów dostępności oraz osób niewidomych oceniła nasz serwis najwyżej w kategorii stron komercyjnych.
[Sprawdź swój wzrok przed komputerem]
Poświęć 5 minut nie ruszając się sprzed komputera i przeprowadź 4 testy, które dostarczą Ci informacji o Twoim wzroku.
